یکی از معتبر ترین و مهمترین عشایر شرق کردستان (کردستان تحت حاکمیت ایران) ایل دهبکری است که می توان گفت سرزمین پهناوری (بخش بزرگی از استان آذر بایجان غربی) را تحت مالکیت داشتند(در

شهرستانهای مهاباد- میاندوآب- نقده و بوکان).گرچه تا کنون سر شماری رسمی از آنان صورت نگرفته است

اما جمعیت آنان در حدود 25 هزار نفر است.افراد این ایل از نژاد آریایی و ملیت کورد و دارای قامت رشید هستند.

دهبکری ها برای میهمان احترام زیادی قائلد. آنها همگی شهر نشین می باشند. همچنین شماری از آنان در اروپای

غربی و آمریکای شمالی ساکن هستند. آنان همگی پیرو دین مبین اسلام هستند.ایل دهبکری از پنج طایفه تشکیل

یافته و هر طایفه به چند تیره و هر تیره به چند خانواده تقسیم شده اند.

بیرم آقا

اعلی جد عشایر دهبکری بنا به گفته ی برخی از سالخور دگان شاه انورآقا و پسرش حال انور آقا بوده اند. وبرخی دیگر اظهار می دارند شانزرآقا و پسرش محمد نزر آقا بوده اند. کسانی هم می گویند احمد آقا و پسرش

عرب آقا بوده اند. ولی کسی که آمدنش به این منطقه ازسرزمین کردستان (موکری = آذر بایجان غربی) برای ما

مسلم و محرز است و عشایردهبکری از نسل ایشانند بیرم آقا بوده است. بیرم آقا در سال 1175هجری قمری در اواخر حکومت نادر شاه افشار همراه ایل اشکوتی از محال ممیوند زرین کمر دیاربکر(شمال کردستان که هم

اکنون تحت حاکمیت ترکیه است) کوچ نموده و به منطقه ی موکری آمده اند(اکنون از اعقاب ایل اشکوتی عده

زیادی در قراء قزل قوپی وقره قشلاق زندگی میکنند).البته خود بیرم اقا از ایل قهرمانی بوده است(و نسل وی نیز قبل از اینکه به دهبکری معروف شوند قهرمانی خوانده می شدند). اولین جایی که وارد میشوند جایی است

به نام بیرمو که درنزدیک قریه ی شاولی واقع است. مدتی در آنجا به سرمی بردند و سپس در قریه ی دهبکر که

درحدود 25 کیلو متری غرب مهاباد واقع است ساکن شدند و از ان هنگام به ایل دهبکری اشتهار یافتند. این که

مهاجرت بیرم اقا از دیار بکر به منطقه ی موکری به چه منظور انجام گرفته است بر ما معلوم نیست. مقبره ی ایشان در بین قریه ی دهبکر وقریه ی قاضی اباد در جایی به نام پیروبایز قرار دارد. با اینکه قریه ی دهبکر

قبل از اصلاحات ارضی تحت مالکیت ایل منگور بود اهالی قریه ی مذکور و ان سامان تا کنون نیز برای

ارامگاه بیرم اقا احترام فراوان قائلند.بیرم اقا دارای سه پسر بود ولی معلوم نیست که ایا در دیاربکر متولد شده اند ویا بعد از مهاجرت ودر دهبکر تولد یافته اند. نام سه پسر بیرم اقا بدین

قرار است: رسول اقا - سلیمان اقا - شیخ اقا.

رسول اقا نیز دارای چهار پسر بوده است بدین:عباس اقا - محمد اقا - معروف اقا - عبداله اقا عباس اقا نیز چهار پسر داشته بدین قرار: قادر اقا - عباس اقا - رسول اقا - قرنی اقا

محمد اقا نیز دارای نه پسر بوده است: رسول اقا - بایزید اقا - احمد اقا - حسین اقا - حسن اقا - عزیز اقا اسمعیل اقا - محمود اقا - عبداله اقا

معروف اقا نیز دارای هفت پسر بوده است: حاجی محمد اقا ایلخانی - احمد اقا ایلخانی - ابراهیم اقا - سلیمان اقا - گلابی اقا - مامند اقا - سلطان اقا

سلیمان اقا پسر بیرم اقا نیز دارای پنج پسر بوده: خضر اقا - اقا فتاح - کامل اقا - محمد اقا - معروف اقا

شیخ اقا پسر بیرم اقا پنج پسر داشته: ابراهیم اقا - محمود اقا - اسمعیل اقا - سواره اقا - مامه سور اقا

در حال حاضر ایل دهبکری به پنج طایفه و هر طایفه به چند تیره

1- طایفه ی معروف اقا 2- طایفه ی محمد اقا 3- طایفه ی عباس اقا 4- طایفه سلیمان اقا 5- طایفه ی شیخ اقا

1 - طایفه ی معروف اقا: علی یار- معروفی - ایلخانی زاده - مهتدی - گلا بی - پیروتی - رسولی - حمیدی - دیموکری

2- طایفه ی محمد اقا : عزیزی - محمدی - کریمی - فتاحی - صدیقی - دهبکری - مظفری - حمزه زاده - میهنی - مجرد

3- طایفه ی عباس اقا : عباسی - قادری - شهابی - فرید - امیر امینی

4- طایفه ی سلیمان اقا : قهرمانی - سلیمانی - بایزیدی - احمدی - محمدی - دانشمند - فتاحی - پور اقدم - ابو بکری

5- طایفه ی شیخ اقا : شیخ اقایی - حقیقی

نه‌زه‌ر نویسه‌نده‌ی ویبسایت

در اثل  این تایفه‌  از اق قویونلو هستند که‌ با قه‌ره‌ قیونلو  به‌ر سه‌ر جنگهای داخلی  بین ۲ تایفه‌  ده‌ر زمان شاه تهماسب عوسمانی  تا حدی در بین کوردهای اتراف دیار بکر ادغام شدنند و همین باعث شود که‌ اختلافات با دوله‌ت مرکزی داشته‌ باشند و به‌ ایران تبعید شودند بعد از جنگ چالدوران

وه‌ زیر سولته‌ی اردلانیان  به‌ میته‌ری و دایان این اردلانیان د‌ر امدند  تا سال ۱۸۶۰ به‌ منتقه‌یه‌ موکریان مهاجره‌ت کردند

+ نوشته شده در پنجشنبه یکم اسفند 1387ساعت 17:44 توسط (....) |